In Siberie (5): De God van Baikal houdt ook van Elvis

Wat hebben bananen, de schoolslag, Siberische medicijnmannen en teddyberen met elkaar te maken in Siberie?

De Kometa-boot golft langse de kust van het Baikalmeer. Bergtoppen, sommige nog bedekt met de sneeuw van december, glijden voorbij. De warme zon speelt met het blauwe water en tintelt mijn bruine huid.



Ik leef mijn droom. Wat ik nu doe is ruim 15 jaar mijn grote wens geweest: het Baikalmeer in Siberie oversteken per boot, van Noord naar Zuid. Over het diepste meer ter wereld. Een tocht over bijna 700 kilometer ‘bananenschil’.

Bananenschil? Ja, als je op de kaart kijk, zie je dat Baikal de vorm heeft van een pisang. Onze Siberische banaan, grappen ze hier bij het nachtelijk kampvuur.



Zeg tegen locals nooit: wat een mooi meer. Het Baikal is voor hen een zee, een Heilige Zee met hoofdletters. Ze is zo groot dat Frankrijk en Engeland er beide met gemak in passen. Ze is zo mooi, dat ik het zelfs niet met 1001 foto’s kan laten zien. Ook een blog kent zijn beperkingen.

Baikal betekent rijke zee. Rijk door de vele soorten vis. De bekendste is de omoel, familie van zalm en forel, die alleen in Baikal rondzwemt. Ik geniet deze dagen vol op van deze omoelvis: gebakken, gerookt, gekookt, gezout en rauw met ui, net als onze haring (foto).



Het water van Baikal is zoet en loepzuiver. De bergen om het Baikalbassin houden ruim 20% van al het zoetwater op aarde vast. Als ik in Baikal zwem, kan ik mijn mond open houden en het water drinken – tegelijk! Zo schoon is het water. Een nieuw soort schoolslag is geboren: open, spreid, sluit, drink. Open, spreid, sluit, drink. Ik houd het maar een paar minuten vol, want het Baikalwater is berenkoud.



Een boottocht over Baikal, van noord naar zuid, duurt ruim 10 uur. De tijd vliegt om; uurtje slapen, uurtje lezen, uurtje naar buiten kijken en kletsen met Russische medepassagiers. Koffie, thee en gebakken aardappeltjes zijn te koop in het keukentje van de Kometa-boot (foto).



Plotseling, na ongeveer 1/3, van de overtocht klapt de kokkin haar loket met een bons dicht. Ze rent naar het achterdek en precies op het moment dat we voor een baai langs varen, gooit ze een hand met kleingeld door de lucht, het water in.

In de baai woont de God van Baikal, vertelt ze me later, terwijl ze een sigaretje opsteekt. Elke week tijdens de oversteek gooit ze bloemen of geld de heilige zee in. Precies voor zijn huis. ‘Om Bailkal te eren en het water gunstig te stemmen.’

Maak Baikal niet boos. De stormen kunnen hier heftig zijn. Aardbevingen onderwater kunnen voor tsunami’s zorgen..In de herfst is het water vaak onbevaarbaar, vooral in het noorden.



Van Dennis, een spirituele Rus met een toeristisch bedrijf, krijg ik een cd cadeau voor ik op de boot stap. Met daarop mantra’s van de sjamanen. Magische gebeden op muziek van Siberische medicijnmannen die eeuwenlang rond het Baikalmeer woonden, maar door Stalin bijna allemaal zijn uitgemoord.

‘Luister als je wilt, thuis naar de muziek’, zegt Dennis bij het afscheid. ‘Je kunt zo rust.vinden en je even van aardse zaken onttrekken. Blijf je bewust waar het in het leven echt om gaat. Het is niet belangrijk welke God je aanhangt. Die van Baikal, Boedda of de Christelijke. God zit in elk hart. Hoe meer je je er voor open stelt, hoe gelukkiger je wordt.’



Wanneer ik vraag wat hij daar precies mee bedoelt, zegt Dennis: ‘Je kent toch Elvis Presley?’

‘Natuurlijk’, antwoord ik verrast. Vanochtend vroeg heb ik nog een lied van hem geneuried. Hoe weet hij dat nou?

Dennis: ‘Elvis bereikte alles in het leven: veel geld, succes, de mooiste huizen, maar op het einde was hij niet gelukkig. Hij voelde zich leeg.’

Als teken dat ik het begrijp, zing ik voor het Baikalmeer sponaan een lied van The King.

O baby let me be your loving teddy bear
Put a chain around my neck and lead me anywhere
Oh, let me be – Oh, let him be
Your teddy bear

Nu is Dennis verbaasd en lacht. Ook al liep het met de heup wiegende zanger uit Memphis niet goed af, ook Baikal blijft houden van Elvis.



Geschreven op de Kometaboot, varend op het Baikalmeer, tusssen eiland Olkhon en Irkoetsk, 5185 kilometer van Moskou.

www.mijnrusland.com