Russisch Pasen: Rondje om de kerk

De laatste sneeuw in Moskou is net op tijd gesmolten voor het grote Paasfeest. Het is zaterdag, middernacht. Klokslag 12 bim-bam-beieren de klokken zonder ophouden. Honderden mensen schuifelen met kaarsen in hun handen rond de 16e-eeuwse kerk bij ons om de hoek.

De orthodoxe priesters, gekleed in gouden gewaden, zijn gul met hun wierook. De geur verdrijft de walmen van terpentijn die al ruim een week in de stad rondhangen. Moskou kent tienduizenden hekwerken. Deze hekken rond gebouwen, langs wegen of parken worden 1x per jaar geverfd en allemaal in dezelde periode.

Je weet: de Russische lente is in aantocht als het smeedijzer een nieuwe, dikke lik krijgt.

Het rondje om de kerk met Pasen (Paskha) is een oud ritueel (foto). Onder de nachtelijke hemel worden gebeden gezongen en geroepen ‘Christus is verrezen, Christus is verrezen!’ Een Rus laat het thuisfront via zijn i-Phone meegenieten van de rites. Ook de bewaking doet mee – wegens mogelijke terroristische aanslagen zijn alle ruim 600 kerken in Moskou dit Pasen extra goed beveiligd.



Na de wandeling gaat iedereen weer de kerk in voor het vervolg van de dienst, die tot drie uur in de ochtend kan duren. De kerkdeuren blijven open staan zodat de blije Paasboodschap de wereld in kan vliegen.

Na de dienst is het eten en feesten geblazen! Veel gelovigen hebben namelijk 7 weken gevast. Officieel mag je al die dagen geen alcohol hebben, geen vlees, geen zuivel en geen sex. Bijna alle restaurants hadden afgelopen maand een speciale menukaart met gerechten voor het vasten. Mijn bakker had extra harde stokbroden, die waren gebakken zonder gist en boter.

Wat viel het in mijn jeugd dan mee; als goed opgevoede katholieke jongen moest ik elke dag het koekje, dropje of lolly in een speciaal snoeptrommeltje doen. Na de paasmis mocht het open.

Overal in Moskou zag je afgelopen dagen kraampjes (foto) met het traditionele koelitjs, een speciaal orthodoxe paasbrood. De lekkernij ziet er uit als een kleine cake en is meestal gevuld met rozijnen. Vaak is het versierd met suikerpoeder, chocolade of zoet glazuur in alle kleuren van de regenboog.



Ik heb ons paasbrood bij een Russisch klooster gekocht. Het maken ervan volgens oud recept duurt gemiddeld zeven uur. Sommige Russische vrienden doen zelfs twee dagen over het bakken van de koelitsj!

Traditioneel zijn de eieren in Rusland rood gekleurd, vanwege het bloed van Jezus. Maar bij het klooster kan ik ook hemelblauwe paaseieren kopen. De supermarken doen goede zaken met het verkopen van religieuze stickers voor op de eieren (foto).



Dit jaar valt het Russische Pasen samen met het westerse Paasfeest. Normaal zit hier een paar weken tijd tussen. Dat heeft te maken met de stand van de (volle) maand en het gebruik van verschillende kerkkalenders. Pas over ruim 20 jaar, in 2034, vallen de beide ‘Pasens’ weer op dezelfde zondag.

Er is nog een groot verschil met Pasen in Rusland of Nederland. Het Russisch Pasen wordt alleen zaternacht en op zondag gevierd. Tweede Paasdag is hier een normale werkdag. Jammer, want als je na 7 weken vasten eindelijk weer biefstuk mag eten, wodka mag drinken en in alle standjes mag sexen – dan heb je daarna eigenlijk wel een dag nodig om bij te komen.



www.mijnrusland.com