Koninginnedag in Moskou: haring, kozakkenkoor en De Pizzahut

Duizenden kilo’s haring en bitterballen zijn afgelopen weken weer de wereld over gevlogen om op tijd te zijn voor de viering van Koninginnedag in het buitenland. Altijd leuk om te zien: een Rus die voor de eerste keer in een Hollandse Nieuwe met uitjes hapt. En dan ook nog in zijn beste Nederlands probeert te zeggen: ‘Lang lieve duh koninkin!’

Meestal vieren we in Rusland de verjaardag van de (oude) koningin een paar dagen eerder dan in Nederland. Zo rond 28 april, omdat 1 mei een feestdag is – Dag van de Arbeid – en dus vrij. Op 30 april trekken Russen massaal de stad uit naar de datsja, hun zomerhuis, en dan komt er niemand als je een feestje geeft.

Probeer Koninginnedag trouwens maar uit te leggen aan een Rus of andere buitenlander: op Koninginnedag vieren we de verjaardag van de koningin - nee, niet de huidige, Beatrix, maar die van de oude, inmiddels al overleden, Juliana - dit ter ere van Juliana, maar ook omdat Beatrix zelf op 31 januari jarig is - en dan is het weer in Nederland te koud om buiten op straat haar verjaardag te vieren.

Dat lukt dus niet meer goed na een glas of 3.

Om het nog wat ingewikkelder te maken - wij vieren in Rusland Koninginnedag maar liefst twee keer: op de receptie van de ambassade en de volgende avond met de Nederlandse Club Moskou, de vereniging van Nederlandse expats.

Op de ambassadereceptie in het Poesjkinmuseum (foto) komen alle belangrijke (Russische) relaties van Nederland bij elkaar. Prima plek dus om te netwerken. Het feestje van Nederland is altijd erg populair. De ambassadeur van een grote oliestaat vertelde dat hij wel 3 keer per week zulke recepties heeft, maar dat die van Holland een van de beste is.

In Moskou helaas geen bitterballen. Waarom niet? Er kan niet worden gefrituurd in het Poesjkinmuseum.

Natuurlijk zingen we wel het Wilhelmus – elk jaar op een andere manier om de Russische gasten te verrassen. Een paar jaar geleden, bijvoorbeeld, in St. Petersburg vormden we met alle Nederlandse expats een heus mannenkoor. De Russen vonden het prachtig om te zien dat Nederlandse directeuren en managers de oranjereceptie in het Astoriahotel zo luister bij zetten.



Dit jaar was het heel bijzonder in Moskou. Het Nederlandse volkslied werd door het Russische Don-kozakkenkoor vertolkt. Het Wilhelmus onder begeleiding van balalajka, mandoline en schitterende Russische basstemmen. Het koor heeft een Nederlandse dirigent, Marcel Verhoeff, die de teksten er goed in heeft weten te stampen.

Tijdens het Oranjefeest de volgende avond werd de Hollandse potpouri onder Russen gepromoot. Entertainer en dj Eric Dikeb was ingevlogen. Hij kreeg iedereen zo ver te dansen op zijn hit De Pizzahut, de moderne vogeljesdans, ook wel bekend als de fastfoodsong.

Wat zou de Russische poeet Poesjkin van zijn dichtregels hebben gevonden:
De Pizzahut, de Pizahut
Kentuckyfriet Chicken en de Pizzahut
Mc donalds Mc donalds
Kentuckyfriet Chicken en de Pizza hut
De Russen, enorme fans van fastfood, vraten het.



De volgende ochtend, 30 april, dronk ik de kater weg met koffie, in mijn favoriete kopje, op de verjaardag van de oude koningin; Juliana bedankt!





www.mijnrusland.com

Parade partijtje pilsje

Parades plannen kunnen Russen prima. Over twee weken - op 9 mei - marcheren duizenden militairen met tanks en raketten door de Moskouse hoofdstad. De eerste repetitie was vanavond al; van 18:00 tot middernacht.

De binnenstad is uren afgezet voor het autoverkeer. Een gebied zo groot als van de Amsterdamse Dam tot het Vondelpark of van het Centraal Station in Den Haag tot het Vredespaleis.



Voetgangers mogen wel een kijkje nemen. Een mooie gelegenheid voor het schieten van plaatjes van het nieuwe wapentuig. Straks op 9 mei is het dringen geblazen en staan er een miljoen mensen langs de kant om de soldaten toe te juichen. De repetitie trekt enkele duizenden toeschouwers; lekker rustig voor Moskouse begrippen.



We mogen niet op het Rode Plein kijken. Wel horen we van afstand hoe het Rode Leger zijn kelen schoor schreeuwt tijdens de oefening: hoera, hoera, hoera!

9 mei viert Rusland de Dag van de Overwinning op Nazi-Duitsland. Meer dan 20 miljoen Russen verloren het leven tijdens de Tweede Wereldoorlog; 10 miljoen stierven aan het front.



De repetitie van vanavond verloopt in ontspannen sfeer als tijdens een gezellig verjaardagspartijtje. Russen en toeristen filmen massaal met hun i-Phones en Android-mobieltjes de militairen.



Een Russische toeschouwer vraagt aan de soldaat van Tank-25 (foto): ‘Hee, kun je mijn vrouw Lena feliciteren?’ Hij richt de camera van zijn mobiele op de geschutskoepel.
‘Lena!’, schreeuwt de soldaat vrolijk vanachter zijn kanon’, ‘Lena, van harte! Met je verjaardag! Je verjaardag! Je verjaardag!!!’



Het blijft iets wonderbaarlijks, de militaire parades in Rusland. Langs de kanonnen en tanks wordt geshopt, hamburgers en pannenkoeken gegeten.

Vanaf een terras – met een Siberisch biertje – kijken we toe hoe om 23:00 de colonne van het Rode Leger het centrum verlaat. En we toosten op Kornelis uit Friesland die deze dinsdag jarig is: proost, Kor! Kom je volgend jaar ook naar de parade? Ik trakteer (op het biertje;-).



www.mijnrusland.com

Russisch Pasen: Rondje om de kerk

De laatste sneeuw in Moskou is net op tijd gesmolten voor het grote Paasfeest. Het is zaterdag, middernacht. Klokslag 12 bim-bam-beieren de klokken zonder ophouden. Honderden mensen schuifelen met kaarsen in hun handen rond de 16e-eeuwse kerk bij ons om de hoek.

De orthodoxe priesters, gekleed in gouden gewaden, zijn gul met hun wierook. De geur verdrijft de walmen van terpentijn die al ruim een week in de stad rondhangen. Moskou kent tienduizenden hekwerken. Deze hekken rond gebouwen, langs wegen of parken worden 1x per jaar geverfd en allemaal in dezelde periode.

Je weet: de Russische lente is in aantocht als het smeedijzer een nieuwe, dikke lik krijgt.

Het rondje om de kerk met Pasen (Paskha) is een oud ritueel (foto). Onder de nachtelijke hemel worden gebeden gezongen en geroepen ‘Christus is verrezen, Christus is verrezen!’ Een Rus laat het thuisfront via zijn i-Phone meegenieten van de rites. Ook de bewaking doet mee – wegens mogelijke terroristische aanslagen zijn alle ruim 600 kerken in Moskou dit Pasen extra goed beveiligd.



Na de wandeling gaat iedereen weer de kerk in voor het vervolg van de dienst, die tot drie uur in de ochtend kan duren. De kerkdeuren blijven open staan zodat de blije Paasboodschap de wereld in kan vliegen.

Na de dienst is het eten en feesten geblazen! Veel gelovigen hebben namelijk 7 weken gevast. Officieel mag je al die dagen geen alcohol hebben, geen vlees, geen zuivel en geen sex. Bijna alle restaurants hadden afgelopen maand een speciale menukaart met gerechten voor het vasten. Mijn bakker had extra harde stokbroden, die waren gebakken zonder gist en boter.

Wat viel het in mijn jeugd dan mee; als goed opgevoede katholieke jongen moest ik elke dag het koekje, dropje of lolly in een speciaal snoeptrommeltje doen. Na de paasmis mocht het open.

Overal in Moskou zag je afgelopen dagen kraampjes (foto) met het traditionele koelitjs, een speciaal orthodoxe paasbrood. De lekkernij ziet er uit als een kleine cake en is meestal gevuld met rozijnen. Vaak is het versierd met suikerpoeder, chocolade of zoet glazuur in alle kleuren van de regenboog.



Ik heb ons paasbrood bij een Russisch klooster gekocht. Het maken ervan volgens oud recept duurt gemiddeld zeven uur. Sommige Russische vrienden doen zelfs twee dagen over het bakken van de koelitsj!

Traditioneel zijn de eieren in Rusland rood gekleurd, vanwege het bloed van Jezus. Maar bij het klooster kan ik ook hemelblauwe paaseieren kopen. De supermarken doen goede zaken met het verkopen van religieuze stickers voor op de eieren (foto).



Dit jaar valt het Russische Pasen samen met het westerse Paasfeest. Normaal zit hier een paar weken tijd tussen. Dat heeft te maken met de stand van de (volle) maand en het gebruik van verschillende kerkkalenders. Pas over ruim 20 jaar, in 2034, vallen de beide ‘Pasens’ weer op dezelfde zondag.

Er is nog een groot verschil met Pasen in Rusland of Nederland. Het Russisch Pasen wordt alleen zaternacht en op zondag gevierd. Tweede Paasdag is hier een normale werkdag. Jammer, want als je na 7 weken vasten eindelijk weer biefstuk mag eten, wodka mag drinken en in alle standjes mag sexen – dan heb je daarna eigenlijk wel een dag nodig om bij te komen.



www.mijnrusland.com